yelinTable 'lightmil_pelin.issues' doesn't exist Işık Binyılı | Sayı No:
   

Bircan Unver, Arthur C. Clarke'in 89. Dogum gununde onunla birlikte Colombo Sri Lanka'da Barnes Place'de. (Foto: Rohan DeSilva)

Yusuf Karipek-Ney, Ali Kahya tef, Nilufer Cigrikci

James Clement Van Pelt’in illustrasyonu.

Kek Humeyra Kocak tarafindan temin edildi.
Bağlantılar:
For English: Looking back on the celebration of Two Universal Men:

Haber

IKI EVRENSEL INSAN - RUMI VE CLARKE

Hümeyra İmirzalıoğlu KOÇAK

2007 yili, UNESCO tarafindan “ULUSLARARASI MEVLANA YILI” olarak ilan edildi. Sevgi ve toleransi temsil eden Mevlana, Belh’te 30 Eylul 1207 yilinda dunyaya geldi. 800’uncu dogum gunu, yilboyunca dunyada cesitli etkinliklerle kutlandi.

Bu etkinliklerden biri, merkezi New York’ta kurulu olan Light Millennium /Isikbinyili organizasyonu tarafindan ilki Haziran’da olmak uzere Manhattan’da Dervis Restoran’da siir ve muzikli kutlama olarak, ikincisi ise 29 Agustos’da Mevlana’yi tanitmayi hedef alan bir TV programi ile yapildi. Ucuncusu , 5 Aralik’ta “ RUMI VE CLARKE –IKI EVRENSEL INSAN” basligi altinda, 17 Aralik Seb’i Arus kutlamasi cercevesinde ve gunumuzde bilim kurgu’nun yasayan en onemli yazarlarindan olan Ingiliz bilim adami Sir Arthur C.Clarke’in 90’inci dogum gununu Mevlana ‘nin 800.dogumgunu ile birlikte anmak uzere New York Sehir (City) Universite’sinde duzenlenen program ile kutlandi.

Bircan Unver ve New York City Universitesi’nde, Fizik-Doktora program yonetmeni ve ayni zamanda sair de olan Profesor Sultan Catto’nun isbirligi ile yapilan gecede, Dogu ile Bati felsefesi, kulturler arasindaki evrensel degerler ve yuzyillari asan baglarin kuruldugu sunumlar yapildi.

Gece’nin programindan onceki resepsiyonda “RUMI ve CLARKE-IKI EVRENSEL INSAN DOGUM GUNUNUZ KUTLU OLSUN yazan pasta,dogum gunu sarkisi esliginde mumlar uflenerek kesildi.

Daha sonra , ilk olarak James Clement Van Pelt, Yale Universitesi Din Bilim ve Teknoloji birim arastirmaci profesoru, soz alarak Mevlana’nin , tanriya erisme yolunu sevgiyle buldugunu, insanin kendi oz’unde var olan gucun bilincin otesinde sonsuzluga erisme duygusunun nasil mumkun olabilecegini bir diyagram uzerinde analiz etti.

RUMI felsefesindeki ruhsal pozisyonun diyagramini-cok boyutlu plurazim oldugunu destekleyen bir illustrasyon sunan Van Pelt ,kulturel –tarihi, psikolojik ve ruhsal uc boyutu astiktan sonra bilinc otesine gecisin oldugunu ifade etti. Huni seklindeki diyagram’da izah edildigi uzere, iki uc’un ortasindaki bag ruhsal boyuta gecis noktasi olup, insanin ancak kendini duyumsal ve kavramsal form’lardan ayirmasiyla “enstasy” denilen kendi icinde oz’u ile irtibat neticesinde mumkun olacagini , bilincin derinliklerinde esasinda uyudugumuz zannettigimiz zaman aslinda uyandigimizi belirten Van Pelt, Rumi’nin bunu siirsel olarak ifade ettigini soyledi.

Buna ornek olarak RUMI’nin ; "Ne bilirsen bil, karşındakinin anladığı kadarsın". Çünkü anlama her şeyden önce bir şuur işidir. Şuur, anlamanın önündeki bütün engelleri aşar. Yüksek şuurdaki bir kişi için fiziki, psikolojik, kültürel, eğitimsel, duygusal vs hiç bir anlama engeli yoktur. “ sozlerini ornek verebiliriz.

Isikbinyili’nin kurucu baskani Bircan Unver, Mevlana’nin dunyadan ayrilisi 17 Aralik ile Sir Arthur Clarke’in dogumgunu olan 16 Aralik tarihlerinin kozmik bir kesisme oldugunu dusundugunu ve bu iki evrensel kisiligin insanliga katkilarindan bahseden bir sunum yapti.

Clarke’in “Dogu, Bati’nin teknolojisine elde etmeye calisirken, Bati yuzunu maneviyat icin Dogu’ya ceviriyordu” sozlerini hatirlatan Unver, su an Sri Lanka’da yasayan Clarke’i sahsen tanima firsatini elde ettigini ve bilim alaninda gelistirdigi fikirlerle Clarke’in bilim kurgu kitaplari astronatlara, bilim adamlarina ve teknolojide ust duzey kurulus ve yetkin kisilere ilham kaynagi oldugundan bahsetti.

(Tim Berners-Lee, Ingiliz Komputer muhendisi Arthur C. Clarke’in, "Collected Stories of Arthur C. Clarke" kitabinda yer alan, "Dial F For Frankstein" adli hikayesinden esinlenerek World Wide Web’I icat ettigini belirten ve Clarke tarafindan 2002 yilinda gonderilmis olan bir fax'a da, Power Point sunumda yer verildi.)

Bircan Unver, insanligin gelisimi, birlik ve beraberligi saglamak icin teknolojik gelismeler ile insan beyninin gelisiminin yukselmesine paralel, evrenin ve baska gezegenlerde yasamin kesfedilecegi ve bizlerin de bu iliskilerin bir parcasi oldumuzu anlamamiza, CLARKE'in insanliga buyuk katki da bulunduguna, dikkati cekti. Icimizde yasadigimiz cagda, 13ncu yuzyildan cok daha buyuk ve ivedi olarak gereksinim duyulan insan ruhunun yuceltilmesi ve yukselmesinin, RUMI'nin “sevgi ve ask” ile olacagini, "sevgi"nin kendi icimizden yola cikarak, evren ile baglantimizi kurmamizi saglayacagini ve Tanri’ya da, ancak oz’umuzu bulmakla erisilecegi felsefesiyle, RUMI ile CLARKE'in "insanliga ortak ve evrensel katkilarda bulundugu" vurgunladi.

Olaganustu vizyonu olan Clarke Amerika’da Stanley Kubrick ile birlikte 2001 yilinda yaptigi film 2001: A Space Odyssey ile de taninir, 100’un ustunde kitabi, 1000 makale ve kisa hikayeleri bulunmaktadir. Clarke 30 lu yaslarinda satellite network’un TV ve telekomunikasyonda kullanilacagini bulan ilk kisidir.

Onun bu vizyonu 1960 yillarda dunyadan 22,300 mil uzaklikta kurulan satellite “comsat”– Clarke Orbit olarak adlandirilan network istasyonu ile gerceklesmistir.

Mevlânâ'nın yeryuzune veda ettigi güne, gelin gecesi manasına gelen Şeb'i Arûs günü denilmektedir. Zira Mevlânâ, kendi felsefesi ve kaleminden, yeryüzünden ayrildidi zaman sevdiğine, aşkına yani Allah'a kavuşagini belirtmistir. Onun için bu gün Mevlânâ için ölüm günü değil, düğün günü, gelin gecesidir. Öyle ise tef çalmak ney üflemek, semâ etmek, eğlenmek gerekir.

Bu baglamda, programa New York’ta yasayan taninmis muzisyen Ali Kahya tef calarak, ortaokula giden 12 ysasindaki ogrencisi Yusuf Karipek ney ufleyerek , Nilufer Cigrikci ile birlikte harika tasavvuf muzikleri ile gecenin anlamina cok hos katkida bulundular.

Baris , Ozgurluk ve Demokrasi organizyonu’nun kurucu baskani Richard J. RAPAPORT , Rumi ve Clarke ‘a ithafen sunum yapti. Programa katilan konuklara gecenin hatirasi olarak, evrensel birlik ve beraberligin ancak baris ve ozgurluk oldugu mesajlarini iceren kendi dizayni ,rengarenk ipek esarplari bayanlara , kravatlari beylere hediye ederek jest yapti.

Felicity Harley, “World Affairs Council of Connecticut” organizasyonu’nun Baskani ,Mevlana, Konya ve Turkiye ‘yi iceren harika gorsel bir sunum yapti.

Evgin Heath, Rumi'nin "kutsal ask" temasini isleyen bir sunum yapti. Guzin Biro ise Clarke’in kisa hikayelerinden "Re-Union"u, kendi yorumlari esliginde sundu. Medine Gul, Kozmik Rehber – Rumi ve Clarke ‘in ozlu sozlerinden cok guzel bir kurguyla yazilmis bir diyalogunu aktardi.

Jamal Jalilian Marian Mesnevi’den farsca sunum yapti , sunumu Stanley Barkan Ingilizce tercume etti.

Israil asilli aktris ve oyun yazari Tamir, mesnevi’den sectigi bolum ile harika bir performans sundu.

Prof.Sultan Catto Japonya’ya seyahati esnasinda Rumi ve Clarke’a ithaf ederek yazdigi siir’i okudu. Sair ve yayinci olan Stanley Barkan, Rumi ve Clarke’a ithafen kendi siirlerinden secmeler ile programa katildi. Emily ALP , Clarke tarafindan yazilan 2500 den ongorulerini iceren bir denemesini, dinleyenleri adeta 2500 yilina tasiyarak, sundu.

Gecenin sonunda 12 yasinda olan Irem Unal’in program icin yazdigi bolumu Merve Arabaci sundu. RUMI’nin siirlerinde yasattigi dunyanin kucuk bir orneginin her yil Raleigh Uluslararasi Festival’inde yer aldigini ve “ hic kimse ayni degil fakat herkes mutlu” diyerek bitirdigi sozlerle, etkinlik Ali Kahya’nin harika muzigi’ne, geceye katilanlarin coskuyla eslik etmesi ile sona erdi.

Bu ve daha onceki etkinlikler neticesinde, Mevlana’nin Amerikan kulturunde gun gectikce etkisinin arttigi goruluyor. Maneviyata duyulan ilgi Hint ve uzak dogu felsefeleri ile baslamisti. Ancak, Mevlana’nin evrensel etkisinin gucunun hepsinden daha kuvvetli oldugu hissediliyor.

Sevgi ve hosgoruyu esas alan Mevlana’nin felsefesi insanin kendini kesfedip bilme arzusunu doguruyor. Mevlana’nin ogretisi ile yuksek bilinci deneyimleyen insanlarda “baskalari” diye bir kavram olmadigi , hepimizin “bir” oldugu sevgi ile dunyanin butun mutluluklari ve guzelliklerinin “biz” im olacagi suphesizdir. Ego’muzdan kurtulup icimizde gercekten kim oldugumuz anladigimizda , yasamimizda mutluluk mucizesi gerceklesebilir. Cunku sevgiye sahip cikip, olgunlastirdigimiz ve bilincli bir varlik olarak farkindaligimiz arttiginda belki bu dunya din, irk, inanc gozetmeksizin sevgi icinde yasadigimiz paylastigimiz bir dunya olabilir. Nitekim hepimiz bir butunun parcasiyiz. Yasam butun olarak guzel , gelin bu butunu bozmayalim…

Güneş gibi ol şefkatte,merhamette.
Gece gibi ol ayıpları örtmekte.
Akarsu gibi ol keremde,cömertlikte.
Ölü gibi ol öfkede ,asabiyette.
Toprak gibi ol tevazuda,mahviyette.
Ya olduğun gibi görün,ya göründüğün gibi ol - Mevlana Celaleddin Rumi


Bu dunya lezzetlerinin disinda bir lezzet diye gece boyunca konusulan programin dogum gunu pastasini hazirlayan Cihan Pastanesi’ne ayrica cok tesekkurler.

© Ocak 2008, IşıkBinyılı

© IŞIK BİNYILI e-dergisi; The Light Millennium bunyesinde kamu yararına ve kamu tarafından desteklenen yayıncılık ilkesiyle, 17 Temmuz 2001 tarihinde, Bircan Unver tarafindan, New York'ta kurulmuştur. Vergiden muafiyet statusune (501, (c) (3) ise 17 Temmuz 2001 tarihinden gecerli olmak uzere hak kazanmıştır. Bu sitenin içeriği kurucularinin izni olmaksızın kopyalanamaz. Sitenin tum icerigi "The Light Millennium"a aittir. Uluslarası telif hakları kanunlarıyla korunmaktadır ve her hakkı saklıdır."
Genel Yayin Yonetmeni: Bircan Unver
The Light Millennium'un Ingilizce sitesinin cizgisinde; Tasarlayan ve Geliştiren Bali & Bali Works

Bali & Bali Works