yelinTable 'lightmil_pelin.issues' doesn't exist Işık Binyılı | Sayı No:
   

Attila Ilhan

Yazı

Attila ILHAN

Fatoş ŞİMŞEK

Birden dusdu aklima Ankara.. Ve sehrin ana yollarinda adim basi rastlanan yiyecek, icecek, sigara, dergi, gazete satan bufeler.. Yaklasip satin alinan bir suru ivir zivirla birlikte ille de Cumhuriyet gazetesi.. Once okunan gunluk haberler, makul hizla cervilen sayfalar ve ardindan gelen kose yazilari.. Benim icin gazete zevki zaten kose yazilarinin tadina varilmasindan baska birsey degildir. Ne guzeldi bastan sona, sondan basa okunan gazete, karistirilip karistirilip didik didik okunan kose yazilari ve ustalarin kalemlerine karsi hissedilen taktir.. Yillar gecti ben artik baska diyarlarda yasam kaygisindayim ve teknolojide ardarda yasanan devrimler gazeteyi elimize almadan da okuyabilecegimiz bir meta haline getirdi. Ancak ne olursa olsun gazeteyi alip sayflari keyifle birer birer cevirmenin yerini birsey tutmaz kanimca. Iste Attilâ İlhan’in vefat haberinin ardindan birer birer aklimdan geciverenler bunlar oldu.

Ankara, bufeler, gazete ve kose yazilari.. Turkiye’ye her gidisimde eskiye olan ozlemi gidermek icin Cumhuriyet alip karistirmaya ve sira kose yazilarina geldiginde ille de once Attilâ Ilhan usta’nin elinden cikanlari okumaya ozen gosterirdim. O da devrildi gitti. Gelecek seferlerde Cumhuriyet alip da okumaya gomuldugumde onun imzasindan yazi yer almayacak gazetede. Maalesef edebiyatimiz olaganustu cok yonlu ve cok odullu bir ustasini yitirdi. Ruhu sadolsun derken gerideki nice has ustalarimizin varligiyla avunuyor nicelerinin de yetisip gelmesini diliyorum. Simdi musadenizle bir iki degisik kaynakdan derledigim Attilâ Ilhan’in yasam oykusunu ve uzun yillarinin uretkenligini paylasayim:

“Cogu zaman uc bes kisi icin yazdigimizi saniriz, orlar bizi okumazlar. Asil seslendiklerimiz, hicbir zaman tanimayacagimiz, baska uc bes kisidir.” -- Attilâ İlhan

Attilâ Ilhan 15 Haziran 1925’de Izmir’in Menemen ilcesinde dogdu. Degisik illerde okullara gitti. Lise yillari sirasinda bir kiz arkadasina yazdigi Nazim siirleriyle yakalaninca tutuklanip okuldan uzaklastirildi. Artik yasakli oldugu icin Turkiye’de hic bir lisede okuyamayacagi ilan olundu ve okula ara vermeye zorlandi. Ancak birkac yil sonra Danistay karari dogrultusunda okula donmeye hak ederek Istanbul Isik Lisesine yazildi. Iste bu yillarda siirle ugrasmaya basladi ve ilk siiri 1941de Balikci Turkusu Yeni Edebiyat gazetesinde yayinlandi. Cebbaroglu Mehemmed adli siiri kendisinin haberi olmaksizin amcasi tarafindan CHP Siir Armagani adli yarismaya katildi ve ikincilik kazandi. Bu yarisma sanat cevrelerinin onun adini duymasina vesile oldu. Liseyi bitirip de Istanbul Hukuk Fakultesine girdiginde siirdeki ustaligi kanitlamis ve Yigin ve Gun gibi dergilerde siirleri yayinlanmaya baslamisti. 1948 de ilk siir kitabi Duvar yayinlandi. 1949 da Paris’e gidisinin nedeni Nazim Hikmet’i kurtarma harekelerine katilmakti. Orada aktif gorevler ustlenip Turkiye’ye dondugunde artik polisle basi hic bitmemecesine dertteydi. Ardindan Gercek gazetesinde bir yazısi nedeniyle kovuşturmaya uğrayınca tekrar Paris’e dondu. Bu kez Paris’de Fransizca ve Marksiz’mi irdeledi ve takip eden asagi yukari on yil icerisinde Istanbul-Izmir-Paris arasinda gidip gelmeye basladi. Vatan gazetesinde sinema elestirileri yazmaya baslamisti. Gazeteci olarak calismaya basladigindan Hukuk Fakultesini bitirmesi mumkun olmadi. Onbes kadar senaryoya Ali Kaptanoglu adiyla imza atti.1 Sinema onun beklentilerine cevap vermeyince, 1960 yilinda Paris'e geri döndü. Bu donem Ilhan’in bir yandan sosyalizmin aşamalarini irdeledigi ote yandan televizyonculuga gonul verdigi bir donem oldu. Izmir’e donup sekiz yil boyunca Demokrat Izmir gazetesinin basyazarlik ve genel yayin yonetmenligini yapti. Bu yillarda Yasak Sevismek siir kitabi ve Aynanin Icindekiler serisine ait Bicagin Ucu’nu yayinladi. 1970’lerin basi itibariyle Ankara’da yasamaya basladi ve Bilgi Yayinevi’nin danismanligini ustlendi. Yaraya Tuz Basmak ve Sirtlan Payi’ni Ankara’da bulundugu yillarda yazdi. Ayrica Ankara Fena Halde Leman romanini yazmasina da vesile oldu(butun eserleri asagida listelenmistir.2). Bu eserin yayinlanmasinin ardindan Istanbul’a yerlesti ve Milliyet ve Gelisim Yayinlarinda gazetecilikde ustaligini pekistirdi. Bir sure Gunes ve ardindan Meydan gazeteleirnde yazdi. 1996 itibariyle Cumhuriyet’de yazmaya basladi. Bir ara senaryo yazmaya geri donus ile halkin begenisini kazanacak bir cok diziye imzasini atti. Son zamanlarda saglik nedenlerinden dolayi artik gazetede yazamaz olmustu ve 10 Ekim 2005 de dunyaya veda etti.
Eserleri:
Sokaktaki Adam (1953)
Zenciler Birbirine Benzemez (1957)
Kurtlar Sofrasi (1963)
Aynanin Icindekiler:
Bicagin Ucu (1973)
Sirtlan Payi (1974)Yunus Nadi Roman Armagani
Yaraya Tuz Basmak (1978)
Dersaadet'te Sabah Ezanlari (1981)
'O Karanlikta Biz' (1988)
Fena Halde Leman (1980)
Haco Hanim Vay (1984)
Ceviri romanlari denemeler ve anilar:
Abbas Yolcu (gezi notlari) (1957)
Yanlis Kadinlar Yanlis Erkekler (1985)
Anilar ve Acilar
Hangi Sol (1970)
Hangi Bati (1972)
Hangi Seks (1976)
Hangi Sag (1980)
Hangi Ataturk (1981)
Hangi Edebiyat (1993)
Hangi Laiklik (1995)
Atillâ İlhan' in Defteri
Fasizmin Ayak Sesleri (1975)
Bati'nin Deli Gomlegi (1981)
Gercekcilik Savasi (1980)
Sagim Solum Sobe (1985)
Ulusal Kultur Savasi (1986)
Aydinlar Savasi (1991)
Kadinlar Savasi (1992)
'İkinci Yeni' Savasi (1983)
Sosyalizm Asil Simdi (1991)
Senaryolari ve Yonetmenler:
Ver Elini İstanbul – Aydin Arakon
Rıfat Diye Biri - Ertem Gonenc
Yalnızlar Rıhtımı – Lutfi Akad
Sofor Nebahat – Metin Erksan
Devlerin Öfkesi – Nevzat Pesen
Atesden Damlalar – Memduh Un
Yakın Dönem - TV Dizileri ve Filmler
Paranın Kiri (1979)
Sekiz Sütuna Manşet (1982)
Kartallar Yüksek Uçar(1983)
Yarın Artık Bugündür (1986)
Yıldızlar Gece Büyür (1992)
Teleflaş
Siirleri:
Duvar (1948)
Sisler Bulvari (1954)
Yagmur Kacagi (1955)
Ben Sana Mecburum (1960)
Bela Cicegi (1961)
Yasak Sevismek (1968)
Tutuklunun Gunlugu (1973) - 1973-74 TDK Siir odulu
Boyle Bir Sevmek (1977)
Elde Var Huzun (1982)
Korkunun Krallıgi(1987)
Ayrilik Sevdaya Dahil (1993)

1. http://tr.wikipedia.org
2. http://www.ceng.metu.edu.tr
3. http://www.dexigner.com/sanat

Benim Web’den derlediklerim bu kadar. Simdi bir sorum var: Acaba kendi icimizden cikagelmis az bulunur nitelikleriyle boylesi ustalarimizin teknikleri, yazin usluplari, hayat tecrubeleri, yol ve yontemleri birer zenginlik olarak okullarda, ornegin edebiyat derslerinde, konu olarak ogretilmekte midir? Ozellikle ustalar hala hayattayken zenginliklerinden yeterince yararlanabilmekte miyiz?

Fatos Simsek, Isik Binyili, 17 Ekim 2005, Raleigh, NC

© Ekim 2005, IşıkBinyılı

© IŞIK BİNYILI e-dergisi; The Light Millennium bunyesinde kamu yararına ve kamu tarafından desteklenen yayıncılık ilkesiyle, 17 Temmuz 2001 tarihinde, Bircan Unver tarafindan, New York'ta kurulmuştur. Vergiden muafiyet statusune (501, (c) (3) ise 17 Temmuz 2001 tarihinden gecerli olmak uzere hak kazanmıştır. Bu sitenin içeriği kurucularinin izni olmaksızın kopyalanamaz. Sitenin tum icerigi "The Light Millennium"a aittir. Uluslarası telif hakları kanunlarıyla korunmaktadır ve her hakkı saklıdır."
Genel Yayin Yonetmeni: Bircan Unver
The Light Millennium'un Ingilizce sitesinin cizgisinde; Tasarlayan ve Geliştiren Bali & Bali Works

Bali & Bali Works